Những người phụ nữ tôi gặp, những câu chuyện tôi nghe.
Chúng tôi đã chạy rất xa, nỗ lực rất nhiều, trưởng thành và vững vàng về nội tâm rất nhiều, tưởng rằng đã bước qua chuyện cũ, đã thoát khỏi những bám đuổi của quá khứ. Vậy mà trong những ngày khủng hoảng, ta thấy mình dường như vẫn đang là cô bé con, mắc kẹt mãi trong một khoảnh khắc. Khoảnh khắc ta trùm mềm trong bóng tối nghe mẹ cha cãi nhau về việc cha có nhân tình, khoảnh khắc ta là cô bé con đứng trong bếp nghe cha ta trách cứ sao ta không biết nấu cơm, điều hiển nhiên mọi cô gái đều biết làm.
Một chị bạn xinh đẹp kể câu chuyện với giọng điệu vô cùng bình thường: “Bố chị có nhiều con gái nên chả quan tâm đâu, gả được đứa nào là mừng đứa đó. Chị sẽ cố gắng mua cho con gái một căn chung cư, để nó lấy chồng, nếu không ở được với nhà chồng thì còn có chỗ để về.”. Nhớ lúc tôi mới chân ướt chân ráo vào đời, khởi nghiệp kiếm được tí tiền, tôi đã nghe những người đàn ông trong gia đình, không biết tôi làm gì nhưng nói bóng gió rằng: “Làm bé ông lớn hơn làm lớn ông bé.” Tôi nhận ra có một vòng tròn của yêu thương quyện lấy gia trưởng, và tôi đứng ở đâu đó trong vòng tròn.
Tôi nhớ những thiếu nữ xinh đẹp tôi lặp ở Mộc Châu, giữa cái miền sơn cước xa vắng đó, họ được nói rằng làm gái là con đường duy nhất trong tầm tay để kiếm tiền để giúp mẹ giúp cha, giúp chính mình. Đó là cơ hội thay đổi cuộc đời khi mọi cánh cửa khác không có. Lúc đó, tôi thấy mình may mắn hơn những thiếu nữ ấy. Khi tôi còn là cô bé con, tôi được khuyến khích học hành, khi học giỏi còn được cho một hai trăm nghìn làm quà. Vài năm sau, tôi nhận ra đúng là tôi may mắn hơn nhưng cũng chỉ là đứng trong một vòng tròn lớn hơn. Vòng tròn đan xiết lấy tôi mang tên “Being a good girl”.
Ta là ai chứ? Thông minh, mạnh mẽ và bản lĩnh đến như thế nào mà đòi thoát ra khỏi vòng tròn đan xiết ấy?
Gia trưởng – một khái niệm thật cũ kỹ trong thời kỳ phụ nữ có thể độc lập, tự làm chủ cuộc đời mình. Nếu cô/chị được trao đủ công cụ để tự định đoạt cuộc đời mình, vậy sao cứ mãi mắc kẹt vào một chuyện trong quá khứ, sao không bước qua, tự sống cuộc đời mình tốt đẹp hơn?
Những phụ nữ tôi gặp hoặc là có sự nghiệp thành công, hoặc là có gia đình ổn định, hoặc độc lập, tự chủ cuộc đời mình. Có người đã nỗ lực rất nhiều để chứng minh giá trị bản thân, để nắm lấy cuộc đời mình. Hiện sinh như đôi quang gánh của của mẹ: một đầu hướng tới thành tựu, tương lai tự do xây đắp, một đầu gánh nặng những tổn thương quá khứ.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong một cuốn sách của mình từng chia sẻ một phương phương pháp thiền trị liệu. Trong đó hướng dẫn thiền sinh: “Thở vào tôi thấy tôi là em bé năm tuổi. Thở ra tôi cười với em bé năm tuổi là tôi”; “Thở vào tôi thấy em bé năm tuổi là tôi, rất mong manh, rất dễ bị thương tích. Thở ra, tôi cười với em bé trong tôi với nụ cười hiểu biết và xót thương.”
Dù vấn đề rất khó gọi tên, tôi tin rằng ngoài kia có rất nhiều phụ nữ đang mang trong mình tổn thương mà chính họ cũng không nhận diện hay gọi tên ra được.
Tôi biết khuyên những phụ nữ quanh mình điều gì đây? Không phải là mạnh mẽ lên rồi một ngày chuyện sẽ qua. Không phải là đừng để những chuyện quá khứ ám ảnh đến tương lai.
Tôi mong vào một buổi sáng đẹp trời, ngập nắng, với một ấm trà ngon trên bàn, họ có thể mở cửa chào đón người-bạn-quá-khứ-mắc-kẹt vào nhà. Vì cô bé con đó có lẽ không muốn gì hơn ngoài việc được thừa nhận sự tồn tại.
