9 ngày Hà Nội – Hà Giang – Cao Bằng – Lạng Sơn: ba bà cô miền Nam đi dọc biên giới
Một cung đường bám theo biên giới phía Bắc, từ cột cờ Lũng Cú tới cột mốc 1116 ở Hữu Nghị, đi trong chín ngày cuối tháng Một.

Chuyến này có ba bà cô miền Nam, một chiếc Vitara và chín ngày cuối tháng Một. Huyền cầm lái, Nhung với mình ngồi xe. Từ Hà Nội lên Hà Giang, sang Cao Bằng, xuống Lạng Sơn, về lại Hà Nội rồi chạy tiếp vào Vinh.
Tụi mình không viết kế hoạch trước, nên bài này chỉ có phần đã thật sự diễn ra. Nhìn lại bản đồ mới thấy cả cung đường gần như đi song song với biên giới: cột mốc 393 ở Phó Bảng, cột cờ Lũng Cú, cửa khẩu Sóc Giang, Pác Bó, thác Bản Giốc, Tà Lùng, Tân Thanh, rồi cột mốc 1116 ở Hữu Nghị.
Lúc đi, mình cứ nghĩ Hà Giang mới là phần chính. Hóa ra Cao Bằng, một buổi chiều ở biên giới và Lạng Sơn đều đã thành bài riêng: Cao Bằng yêu dấu, còn gặp lại nhau không?, Chiều biên giới linh thiêng và Gió reo giữa ải Chi Lăng, chào Lạng Sơn nhé!. Bài này gom lại cả chín ngày, theo đúng thứ tự đã đi.
Điều thật sự đã diễn ra
Chín ngày, một cung đường song song với biên giới.
Mỗi ngày gồm chặng đường, các điểm dừng theo giờ, chỗ ngủ và những chi tiết còn giữ được trong ảnh, video của chuyến đi.
Dậy sớm ở Tà Lùng, chiều Đồng Đăng, tối phố Kỳ Lừa
Dậy sớm check in ở cửa khẩu Tà Lùng, ghé chùa Trúc Lâm Tà Lùng rồi xuống Lạng Sơn: chợ Tân Thanh vắng hoe, đền Mẫu, pháo đài Đồng Đăng, cột mốc 1116, cầu Ba Cống, tối phố đi bộ Kỳ Lừa.
Hoạt động thực tế
Dậy sớm vì cả khu biên giới vắng vẻ.
Ghé trước khi rời Phục Hòa.
Bún sốt vang.
Chợ trước Tết vắng hoe; hạt dẻ Lạng Sơn.
Rau cải xào, gà rang.
Cầu đường sắt sát cửa khẩu.
Áp chao, coóng phù, nhảy sạp, múa lân.
Cả khu biên giới vắng quá, nên sáng ra ba đứa dậy sớm, ra cửa khẩu quốc tế Tà Lùng check in, rồi ghé chùa Trúc Lâm Tà Lùng gần đó trước khi đi. Ăn sáng bằng bún ngay sát biên giới, tô của mình là bún sốt vang. Rồi chạy một mạch xuống Lạng Sơn.
Chợ cửa khẩu Tân Thanh trước Tết vắng hoe, tụi mình đứng nhai hạt dẻ. Ở Đồng Đăng có cổng chào khắc câu ca dao “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh”; ngay gần là đền Mẫu, đèn lồng đỏ đã giăng kín sân. Còn mười bảy ngày nữa là Tết. Bữa trưa có đĩa rau cải xào giá 50.000đ.
Chiều lên đồi pháo đài Đồng Đăng. Rạng sáng 17/2/1979, cửa căn hầm ở đây bị đánh sập; số người trong hầm mỗi nguồn ghi một khác, nguồn nào cũng nhắc tới sáu người sống sót. Ở thành phố nhỏ này, hàng trăm gia đình làm giỗ người thân vào cùng một ngày.
Rồi tụi mình ra cửa khẩu Hữu Nghị, đứng bên cột mốc 1116. Có anh bộ đội biên phòng dẫn từng đoàn khách, kể chuyện phân giới cắm mốc. Ải Nam Quan giờ nằm hẳn bên kia, cách đường biên chừng 200 m, nên dải đất trong ca dao bây giờ bắt đầu từ chính chỗ mình đứng. Ghé cầu Ba Cống lúc nắng còn đẹp. Đồng Đăng và Hữu Nghị mình đã viết thêm trong bài Gió reo giữa ải Chi Lăng, chào Lạng Sơn nhé!.
Chạng vạng vào TP Lạng Sơn: một cốc trà sữa nóng ở quán có con mèo xám trông quầy, chùa Thành bên sông Kỳ Cùng lúc trăng lên, tấm bia nhà báo Takano Isao giữa thành phố. Tối thứ Bảy, phố đi bộ Kỳ Lừa mở cửa: bánh áp chao 9.000đ một cái, coóng phù, nhảy sạp, múa lân tập cho Tết. Đêm đó tụi mình ngủ ngay trên phố đi bộ.
Chi phí thực tế
Ngân sách thực tế.
Chín ngày, từ cột cờ Lũng Cú tới cột mốc 1116, từ đá tai mèo Hà Giang xuống những thung lũng hiền hòa của Cao Bằng, rồi tới khe đất Lạng Sơn mà lịch sử đã đi qua không biết bao nhiêu lần. Có chỗ tụi mình chỉ lái qua, có chỗ phải xuống xe leo lên bằng chính đôi chân, như mỏm ngắm Khau Cốc Chà.Thác Bản Giốc là chỗ mình gặp lại sau mười năm. Cao Bằng thì mình đi vội hơn mình muốn. Còn Lạng Sơn, mình vẫn muốn quay lại ăn thêm đĩa cải ngồng xào tỏi, uống thêm một cốc trà sữa nữa. Mình chưa tới được điểm cực Bắc thật, cũng chưa kịp ở lâu với Cao Bằng, nên coi như chuyến này còn nợ đất Đông Bắc vài chỗ. Nợ kiểu này thì mình mong được trả lắm.


Reader notes
Cùng trò chuyện.
Một khoảng nhỏ để để lại suy nghĩ sau khi đọc.