9 ngày Hà Nội – Hà Giang – Cao Bằng – Lạng Sơn: ba bà cô miền Nam đi dọc biên giới
Một cung đường bám theo biên giới phía Bắc, từ cột cờ Lũng Cú tới cột mốc 1116 ở Hữu Nghị, đi trong chín ngày cuối tháng Một.

Chuyến này có ba bà cô miền Nam, một chiếc Vitara và chín ngày cuối tháng Một. Huyền cầm lái, Nhung với mình ngồi xe. Từ Hà Nội lên Hà Giang, sang Cao Bằng, xuống Lạng Sơn, về lại Hà Nội rồi chạy tiếp vào Vinh.
Tụi mình không viết kế hoạch trước, nên bài này chỉ có phần đã thật sự diễn ra. Nhìn lại bản đồ mới thấy cả cung đường gần như đi song song với biên giới: cột mốc 393 ở Phó Bảng, cột cờ Lũng Cú, cửa khẩu Sóc Giang, Pác Bó, thác Bản Giốc, Tà Lùng, Tân Thanh, rồi cột mốc 1116 ở Hữu Nghị.
Lúc đi, mình cứ nghĩ Hà Giang mới là phần chính. Hóa ra Cao Bằng, một buổi chiều ở biên giới và Lạng Sơn đều đã thành bài riêng: Cao Bằng yêu dấu, còn gặp lại nhau không?, Chiều biên giới linh thiêng và Gió reo giữa ải Chi Lăng, chào Lạng Sơn nhé!. Bài này gom lại cả chín ngày, theo đúng thứ tự đã đi.
Điều thật sự đã diễn ra
Chín ngày, một cung đường song song với biên giới.
Mỗi ngày gồm chặng đường, các điểm dừng theo giờ, chỗ ngủ và những chi tiết còn giữ được trong ảnh, video của chuyến đi.
Mộc lan sớm, Tam Thanh, Tô Thị, rồi Chi Lăng
Sáng lạnh đi bộ ra bờ sông Kỳ Cùng chụp hoa mộc lan, qua đền Kỳ Cùng, chùa Thành, động Tam Thanh, leo núi Tô Thị, cổng thành nhà Mạc; trưa rửa bùn cho xe, dừng ở Ải Chi Lăng rồi về Hà Nội.
Hoạt động thực tế
Hai đứa đi bộ ra công viên bờ sông.
Chùa trong lòng động, cột sáng từ lỗ thủng trên trần.
Leo lên chỗ nhìn được cả thành phố.
Xe vào gara kiểm tra gầm.
Sáng đầu xuân, trời chừng 10 độ, hai đứa dậy sớm đi bộ ra bờ sông Kỳ Cùng chụp hoa mộc lan. Người miền Nam như tụi mình có mấy khi được thấy hoa mộc lan. Đi ngang đền Kỳ Cùng, quay lại chùa Thành và bến đá Kỳ Cùng, nơi từ thế kỷ X tới XIX đưa đón sứ bộ hai nước.
Ăn sáng xong, tụi mình đi tìm hai chữ còn lại trong câu ca dao: chùa Tam Thanh và nàng Tô Thị. Chùa Tam Thanh vẫn nằm trong lòng động; trên trần có một lỗ thủng, nắng rọi xuống thành cột sáng. Leo tiếp lên núi tới chỗ nhìn được cả thành phố, rồi đi xuống qua cổng thành nhà Mạc. Tượng nàng Tô Thị đổ năm 1991; tượng hôm nay được ghép lại từ hai mảnh lớn nhất.
Trước khi trả phòng, cô chủ chỗ nghỉ ngồi kể cách cô giữ khách, và cô nói nhiều nhất về giấc ngủ. Trưa, chiếc Vitara được rửa sạch lớp bùn của cả chặng. Mình cứ tiếc mãi, ở Hà Nội lâu như vậy mà giờ mới lên xứ Lạng.
Trên đường về, tụi mình dừng ở Ải Chi Lăng. Gió đầu xuân lạnh buốt, hai bên là vách núi; những trận đánh mình chỉ từng học trong sách sử đã diễn ra ngay khe đất này. Bài Gió reo giữa ải Chi Lăng, chào Lạng Sơn nhé! mình viết bắt đầu từ chính chỗ dừng ấy. Chiều về tới Hà Nội, chiếc xe vào gara kiểm tra gầm.
Chi phí thực tế
Ngân sách thực tế.
Chín ngày, từ cột cờ Lũng Cú tới cột mốc 1116, từ đá tai mèo Hà Giang xuống những thung lũng hiền hòa của Cao Bằng, rồi tới khe đất Lạng Sơn mà lịch sử đã đi qua không biết bao nhiêu lần. Có chỗ tụi mình chỉ lái qua, có chỗ phải xuống xe leo lên bằng chính đôi chân, như mỏm ngắm Khau Cốc Chà.Thác Bản Giốc là chỗ mình gặp lại sau mười năm. Cao Bằng thì mình đi vội hơn mình muốn. Còn Lạng Sơn, mình vẫn muốn quay lại ăn thêm đĩa cải ngồng xào tỏi, uống thêm một cốc trà sữa nữa. Mình chưa tới được điểm cực Bắc thật, cũng chưa kịp ở lâu với Cao Bằng, nên coi như chuyến này còn nợ đất Đông Bắc vài chỗ. Nợ kiểu này thì mình mong được trả lắm.


Reader notes
Cùng trò chuyện.
Một khoảng nhỏ để để lại suy nghĩ sau khi đọc.