15 ngày tự túc ở Trung Quốc: từ Tuyền Châu đến Bắc Kinh
Một chuyến công tác mở ra đường bay từ Manila, rồi kéo dài thành 15 ngày đi qua phố cổ, hội chợ, thủy trấn, tàu đêm, mưa và tuyết.

Chuyến đi này không bắt đầu ở Việt Nam mà ở Manila, nơi mình vừa kết thúc một chuyến công tác. Mình chọn bay từ Manila sang Trung Quốc vì phương án đó có chi phí tốt hơn, chuyến bay phù hợp hơn, chặng quá cảnh thuận tiện hơn và cũng cho mình thêm một trải nghiệm mới. Manila chỉ là điểm khởi hành; hành trình thật sự bắt đầu từ lúc máy bay hạ cánh xuống Tuyền Châu.
Mình không biết tiếng Trung. Hai đứa đi qua Tuyền Châu, Thượng Hải, Ô Trấn và Bắc Kinh bằng công cụ dịch dùng trí tuệ nhân tạo, ngôn ngữ cơ thể và khá nhiều lần vừa đi vừa đoán. Kế hoạch trước chuyến đi được viết rất kỹ, nhưng thực tế liên tục đổi hướng: có ngày bảo tàng đóng cửa, có ngày làm mất điện thoại, có một buổi sáng mưa lạnh và có cả trận tuyết cuối mùa đến đúng lúc mình đang ở Thiên Đàn.
Mười lăm ngày đủ dài để chuyến đi không còn là một danh sách điểm phải đến. Có ngày dành cho hội chợ và công việc, có ngày chỉ để di chuyển, có ngày đi đến khuya vì chưa muốn về. Bản ghi này giữ cả hai lớp ấy: điều mình từng dự tính và điều hai đứa thật sự đã sống qua.
Trước chuyến đi
Kế hoạch mang theo.
Chi tiết theo ngày, địa điểm, thời tiết, khu vực, lịch theo giờ, lưu ý và ngân sách dự trù.
Kế hoạch vẫn ở đây
Xem cung đường đã được hình dung trước khi những điều thật sự diễn ra.
Chi phí kế hoạch
Ngân sách dự kiến.
Điều thật sự đã diễn ra
Trung Quốc trước mắt.
Có những thứ tận mắt mới hiểu được - mà TQ thì cần thêm nhiều lần "tận mắt" nữa
Từ Manila đến Tuyền Châu
Một ngày bay nối từ chuyến công tác sang chuyến rong ruổi, rồi kết thúc bằng màn nhập cảnh khó quên ở Tuyền Châu.
Hoạt động thực tế
Khởi hành từ Manila sau chuyến công tác. Tại Tuyền Châu, việc kiểm tra an ninh và nhập cảnh kéo dài hơn dự tính.
Chặng bay được chọn vì chi phí, lịch bay và quá cảnh tốt hơn, đồng thời cho một trải nghiệm mới.Sau khi về khách sạn, hai đứa đi bộ 4–5 km trong trời lạnh rồi ăn hàu nóng.
Các khoản ghi nhận trong hoạt động này đều phát sinh tại Tuyền Châu.Mình bay từ Manila sang Trung Quốc sau khi kết thúc công việc. Chuyến Xiamen Airlines giá khoảng 2,6 triệu/người, transit ở Tuyền Châu; máy bay khá rộng, có một phần ăn chính, một phần ăn phụ và 30 kg hành lý ký gửi, nên với mức giá này mình khá hài lòng.
Nhà ga quốc tế mình bay đi Trung Quốc cũng xịn hơn hẳn terminal trước đây mình từng bay từ Manila về Việt Nam. Sau này mới biết là hai nhà ga khác nhau.
Kế hoạch ban đầu là ngủ lại sân bay Tuyền Châu, sáng hôm sau mới vào thành phố. Nhưng trước giờ lên máy bay chừng 5 phút, không hiểu sao mình lại book đại một khách sạn ở trung tâm. Hóa ra lại may, vì lúc nhập cảnh công an hỏi rất kỹ tối nay ở đâu và yêu cầu đưa booking. Với người nước ngoài, khách sạn ở Trung Quốc cũng phải đăng ký thông tin lưu trú, nên đi tự túc tốt nhất cứ lưu sẵn booking, tên khách sạn và địa chỉ bằng tiếng Trung trong máy.
Hôm đó tụi mình còn bị kiểm tra khá kỹ: xét nghiệm nước bọt, nước tiểu, xem điện thoại, ảnh và hỏi về những người xuất hiện trong máy. Đây là trải nghiệm riêng của tụi mình lúc nhập cảnh, không phải quy trình mặc định mà ai tới Trung Quốc cũng gặp.
Từ Manila khoảng 35°C, xuống Tuyền Châu ban đêm chỉ còn khoảng 5–8°C, lạnh khá sốc. Khách sạn chỉ khoảng 400.000 đồng/đêm nhưng tiện nghi và ấm cúng hơn mong đợi.
Về đến nơi đã muộn, hai đứa vẫn tò mò đi bộ khoảng 4–5 km quanh khu vực rồi ghé ăn hàu nóng ngay trước khách sạn. Nửa đêm mà quán vẫn còn bán, giá lại rẻ hơn mình tưởng, cỡ ngang ăn hàu ở Đà Nẵng chứ không có cảm giác đắt đỏ gì.
Nghĩ lại cũng hợp lý, vì Tuyền Châu vốn là thành phố ven biển của Phúc Kiến, nên hải sản khá phổ biến. Trời 5–8°C mà có đĩa hàu nóng trước mặt thì đúng là cứu cánh.
Ngày đầu chưa có nhiều điểm đến, nhưng đã đủ thấy chuyến đi này chắc chắn sẽ không hoàn toàn đi theo kế hoạch.
Phố cổ Tuyền Châu và chuyến bay đêm
Một ngày đi bộ giữa những lớp cũ của Tuyền Châu, thử mũ hoa rồi rời Phúc Kiến bằng chuyến bay đêm sang Thượng Hải.
Hoạt động thực tế
Ăn mì rồi đi Chùa Khai Nguyên, Nam Thiếu Lâm và Văn Miếu; giữa các chặng thì dừng uống cà phê, ăn dứa.
Dành một khoảng buổi chiều để đi bảo tàng Hàng Hải, ghé Thanh Tịnh Tự, rồi sang Quan Nhạc Miếu. Sau đó ăn tối sớm với món vịt Phúc Kiến.
Ra sân bay Tuyền Châu, bay đến Hồng Kiều rồi đi taxi về khách sạn CitiGO.
Tranh thủ dậy sớm khám phá Tuyền Châu, mà hình như hơi sớm quá, hai đứa mở hàng luôn một tiệm mì. Trời lạnh mà có tô mì nóng trước mặt thì đúng là tuyệt vời.
Mục tiêu đầu tiên là Chùa Khai Nguyên, cách khách sạn khoảng 3 km. Tụi mình đi bộ từ lúc đường còn vắng, xuyên qua phố cổ rồi ghé thêm Nam Thiếu Lâm và Văn Miếu. Đi bộ vậy mà hay, vì mới để ý khắp phố cổ đang rất thịnh hành kiểu cài trâm hoa. Đây vốn là phong tục của phụ nữ Tuyền Phố ở Tuyền Châu, sau này nổi rần rần trên mạng khi Triệu Lệ Dĩnh xuất hiện với tạo hình này. Mình có ngay 1 ảnh selfie rồi.
Nhưng tới Tuyền Châu mà chưa vào Bảo tàng Hàng hải thì mình vẫn thấy chưa thỏa mãn. Từ Văn Miếu bắt taxi qua, đến nơi mới biết muốn vào phải đăng ký trước. Không lẽ đi tới đây rồi về, hai đứa đứng ỉ ôi với bác bảo vệ, show passport, người không biết tiếng Trung, người không hiểu tiếng Anh, nói chuyện bằng đủ thứ ngôn ngữ cơ thể. Cuối cùng chắc bác cũng mệt với hai đứa nên cho vào.
Về nghĩ lại thấy khá may. Bảo tàng gần như không có mấy khách nước ngoài, ngược lại rất nhiều học sinh cấp 1, cấp 2 tới tham quan, học và làm bài. Nơi này kể khá rõ câu chuyện Tuyền Châu từng là một thương cảng lớn trên Con đường Tơ lụa trên biển, với tàu thuyền, giao thương và dấu tích của nhiều nền văn hóa cùng đi qua thành phố.
Rời bảo tàng, tụi mình tiếp tục ghé Thanh Tịnh Tự, rồi sang Quan Nhạc Miếu gần đó. Hai nơi nằm khá gần nhau nhưng không khí lại hoàn toàn khác, một bên mang dấu ấn giao thương và Hồi giáo, một bên đậm tín ngưỡng dân gian Trung Hoa.
Đi cả ngày xong mới tới phần ăn vịt Phúc Kiến. Tuyền Châu vốn nổi tiếng với các món vịt, đặc biệt có vịt gừng – 姜母鸭, nấu với gừng già và dầu mè, mùi rất thơm và hợp với thời tiết lạnh.
Tối tụi mình ra sân bay bay chặng nội địa tới Thượng Hải. Sân bay đông nhưng thủ tục nhanh, mọi thứ hiện đại và trơn tru. Chỉ mới ngồi xe từ Hồng Kiều về khách sạn thôi đã cảm nhận được nhịp sống hối hả và hơi thở hiện đại của Thượng Hải.
Khách sạn CitiGO ở Thượng Hải giá hơn gấp ba ở Tuyền Châu, phòng thì chắc rộng bằng một phần ba, nhưng công nghệ đúng là 10 điểm: từ check-in, thang máy, wifi, TV, các dịch vụ đến robot giao đồ đều được quản lý khá đồng bộ. Phòng nhỏ nhưng hiện đại và rất ổn.
Đêm nay thôi không đi chơi nữa. Ngủ lấy sức, vì ngày mai còn đi sự kiện.
Một ngày công việc ở Thượng Hải
Một ngày mà công việc và đi chơi trộn vào nhau: hội chợ, tiểu long bao, Lục Gia Chủy, Bến Thượng Hải và những túi đồ mua về lúc tối.
Hoạt động thực tế
Đi xe buýt đến hội chợ, ăn sáng tại chỗ và dành phần chính của ngày cho công việc.
Ăn trưa muộn, sang Lục Gia Chủy rồi đạp xe quanh bờ sông khu vực Tháp Đông Phương Minh Châu..
Ghé trung tâm thương mại, mua giày, túi, đồ dùng rồi ăn mì để lấy lại sức.
Hội chợ CCF nằm khá xa trung tâm. Tụi mình gọi taxi đi thẳng tới nơi, hai đứa hết khoảng 97.000 đồng. Vừa tới đã thấy ngay không khí kinh doanh rất mạnh: gian hàng san sát, người mua người bán trao đổi liên tục, đúng kiểu đi hội chợ để làm việc chứ không phải đi ngắm. Trời lạnh nên tụi mình ăn sáng luôn ở đó rồi làm việc đến quá trưa mới về.
Chiều về mệt nên tiếp tục gọi DiDi, hết khoảng 100.000 đồng. Tính ra đi hai người khá tiện, nhất là lúc trời đang mưa lất phất và lạnh. Sau mấy lần dùng thì mình thấy nếu đi Trung Quốc tự túc, DiDi rất đáng dùng: gọi xe nhanh, giá dễ chịu và đỡ mất sức hơn nhiều khi phải di chuyển xa.
Ăn một bữa muộn gần khách sạn với mì, cơm và tiểu long bao, nghỉ một chút rồi chiều mới sang Lục Gia Chủy. Hai đứa thuê xe đạp đi vòng quanh khu Phố Đông, vừa kịp lúc trời xuống hoàng hôn giữa những tòa nhà cao tầng.
Sau đó vào IFC Mall. Mall rất đẹp, gần như đủ mặt những thương hiệu quốc tế lớn, nhưng nhìn một vòng thì… chắc chưa tới lượt mình mua gì ở đây. Đi qua cầu bộ hành sang Super Brand Mall lại hợp túi tiền hơn hẳn; cuối cùng mua được một đôi Li-Ning chạy bộ, thêm ít quần áo và đồ dùng.
Tối muộn vẫn chưa muốn về sớm nên giữa trời rét, sương xuống lạnh, vậy mà hai đứa lại đạp xe thêm vài vòng mới chịu.
Gần khách sạn có mấy siêu thị nên tụi mình lại ghé xem giá cả. Khá bất ngờ vì đồ ăn và nhu yếu phẩm không đắt: một túi nho xanh khá to chỉ 8 tệ, khoảng 28.000 đồng, thêm một túi dâu chỉ 5 tệ, khoảng 10.000 đồng. May nhất là kiếm được một đôi găng tay giữ nhiệt, vừa xịn vừa rẻ, đúng lúc trời ngày càng lạnh.
Trên đường về còn ghé ăn đêm. Thật ra ban đầu cũng chẳng định ăn, chỉ là cô chủ quán thấy hai đứa đi ngang cứ mời nhiệt tình quá nên… thôi thì vào luôn.
Một ngày bắt đầu bằng công việc ở CCF, rồi tự nhiên kéo dài thành một vòng Thượng Hải từ những mall hào nhoáng tới siêu thị bình dân và một bữa ăn đêm rất ngẫu hứng.
Đọc thêm: Thượng Hải – thành phố hoa mộc lan làm người ta choáng ngợp.
Từ Bến Thượng Hải đến Ô Trấn
Sáng còn đạp xe bên Bến Thượng Hải trong khoảng 2°C, tối đã đứng giữa ánh đèn phản xuống kênh nước Ô Trấn.
Hoạt động thực tế
Tập thể dục và thuê xe đạp đi một vòng khi thành phố còn vắng, nhiệt độ khoảng 2°C.
Ăn trưa, ra ga Hồng Kiều, đi tàu cao tốc rồi nối xe buýt/taxi để đến Ô Trấn.
Mua vé, nhận phòng trong cổ trấn và tranh thủ đi bộ, chụp ảnh khi phố bắt đầu lên đèn.
Sáng dậy sớm tập thể dục. Trời khoảng 2°C, hai đứa vừa đạp xe vừa đi bộ một vòng khoảng 8 km quanh bờ sông Lục Gia Chủy phía Pudong, thường gọi là Lujiazui Riverside / Binjiang Avenue (滨江大道), có Binjiang Park ngay gần Tháp Đông Phương Minh Châu, ven sông Hoàng Phố. Đây là đoạn promenade ven sông dành cho đi bộ, chạy bộ và ngắm cảnh; từ đây nhìn qua sông Hoàng Phố mới là The Bund. Thành phố sáng sớm khá vắng; xen giữa những cao ốc lại là những khoảng xanh, vườn hoa và cây đào bắt đầu nở. Từ bờ sông phía này có thể nhìn thẳng sang dãy kiến trúc cổ của The Bund bên Puxi.
Tập xong lại đi ăn mì. Bình thường thấy mì Trung Quốc khá nhiều dầu, nhưng trời lạnh lại vừa vận động xong thì một tô mì nóng nhiều năng lượng tự nhiên thấy hợp lý.
Sau đó mình đi làm SIM. Khách nước ngoài có thể mang passport ra nhà mạng đăng ký SIM trả trước. Riêng mình muốn làm SIM trả sau nên được yêu cầu bổ sung thêm hồ sơ công việc. Gói China Telecom mình đăng ký là 29 tệ/tháng, khoảng 100.000 đồng, có 4 GB/ngày. App đầy đủ của nhà mạng thì tích hợp rất nhiều thứ, còn phiên bản dành cho khách nước ngoài đơn giản và dễ dùng hơn.
Về khách sạn nghỉ trưa rồi chiều ra ga Hồng Kiều. Đến lúc kiểm tra passport mới phát sinh chuyện: hệ thống báo tên mình trùng với một người Việt Nam đang bị hạn chế sử dụng tàu cao tốc.
Hai đứa phải giải thích đây là lần đầu mình tới Trung Quốc, mới nhập cảnh được ba ngày và vé cũng đã mua online. Nhân viên gọi trưởng ca, rồi công an tới kiểm tra thêm. Sau đó tụi mình được yêu cầu ngồi chờ gần cổng. Hai đứa tranh thủ đi vệ sinh rồi lượn mini mart, một lát sau thấy anh công an đi tìm tới tận quầy.
Đến giờ lên tàu, tụi mình lại được công an “hộ tống” qua cổng trước tiên. Lúc đó hơi căng, nghĩ lại thì khá hài.
Tàu chạy khoảng 350 km/h, mới ngồi xuống được một lúc đã tới nơi. Xuống ga lại vừa kịp chuyến bus đi Ô Trấn; hụt chuyến đó là phải chờ thêm khoảng nửa tiếng.
Tổng quãng đường từ Thượng Hải tới Ô Trấn khoảng 190 km. Hai người hết khoảng 530.000 đồng tiền di chuyển: taxi từ khách sạn ra Hồng Kiều 40 tệ, tàu cao tốc 102 tệ, bus 4 tệ và thêm 7 tệ DiDi từ trạm vào khu lưu trú. Đi 190 km, đổi cả taxi, tàu cao tốc, bus rồi DiDi mà tổng tiền như vậy thì mình thấy khá rẻ.
Khách sạn mình book trên Agoda. Booking lúc đó rẻ hơn một chút nhưng Agoda đã lưu thẻ sẵn nên mình đặt cho tiện. Ngủ bên trong cổ trấn đắt hơn bên ngoài, nhưng rất đáng. Để vào khu cổ trấn vẫn phải mua vé tham quan. Tụi mình thực trả khoảng ~300 tệ cho hai người. Nếu chỉ đến chơi trong ngày thì vé khoảng ~100 tệ/người; còn tụi mình có booking ngủ lại bên trong nên sau khi mua vé sẽ làm thêm bước xác nhận chỗ ở.
Đến khu tiếp nhận, tụi mình mua vé vào trấn rồi đưa booking. Phía điều phối liên hệ với homestay, xe đưa tụi mình vào điểm chờ, sau đó cô chú chủ nhà ra đón. Mọi thứ được quản lý tập trung, khá gọn gàng và nề nếp.
Homestay là nhà dân, cô chú ở đó và dành một phòng cho khách. Tới nơi trời lạnh, cô chú còn lấy bánh bao với cháo mời hai đứa ăn cho ấm bụng. Phòng không hiện đại như khách sạn ở Thượng Hải nhưng sạch sẽ, đầy đủ. Quan trọng nhất là ô cửa sổ nhìn thẳng ra cổ trấn, ban đêm hay sáng hôm sau đều đẹp.
Sau đó là tiết mục chụp 7749 kiểu ảnh, vừa đi vừa ăn linh tinh. Càng về khuya khách càng thưa, các đoàn du lịch đi trong ngày lần lượt rời đi. Hai đứa cứ lang thang tới muộn, lúc cổ trấn gần như chỉ còn dân địa phương, vài hàng quán và những con đường ven kênh yên tĩnh.
Đến lúc đó mới thấy quyết định ngủ lại bên trong Ô Trấn là rất đáng.
Buổi sáng yên ở Ô Trấn
Ô Trấn buổi sớm còn thưa người; đến tối, hai đứa đã trở lại phố Nam Kinh với mì cua lông và ánh đèn Thượng Hải.
Hoạt động thực tế
Đi bộ, chụp ảnh, ăn vặt và nhìn cổ trấn đổi nhịp khi khách bắt đầu đông lên.
Trở lại Thượng Hải bằng xe buýt, dừng ở khu bán đồ giảm giá và mua thêm áo khoác.
Nhận phòng khách sạn trung tâm, đi dạo phố rồi ăn mì cua lông, tiểu long bao và một bữa khuya nhỏ.
Sáng dậy sớm mà cô chú chủ nhà đã dọn sẵn một mâm cơm: cháo, cơm và mấy món ăn kèm kiểu bữa sáng gia đình. Ăn xong hai đứa lại ra ngoài chụp hình.
Buổi sáng Ô Trấn đang vắng lặng, bắt đầu đông dần. Khá nhiều đoàn khách Việt Nam tới, ai cũng vui mà cũng hối hả, tranh thủ chụp ảnh vì lịch tour chỉ cho khoảng 1–2 tiếng. Nhiều người thuê váy áo Trung Quốc, có cặp mẹ con xúng xính đứng chụp cho nhau nhìn rất dễ thương. Nghĩ bụng nếu chỉ có chừng hai tiếng mà vé vào cổng hơn 100 tệ/người thì cũng hơi tiếc. Ở lại qua đêm đúng là thoải mái hơn hẳn.
Đi tới đi lui gần hết khu rồi tụi mình tìm đường về Thượng Hải. Lần này không đi lại tuyến tàu cao tốc mà bắt xe khách ngay ngoài Ô Trấn, chạy thẳng về bến xe Hồng Kiều. Cảm giác cũng giống đi xe Phương Trang ở Việt Nam, nhưng xe sạch và xịn hơn chút; vừa ngồi xuống là được nhắc thắt dây an toàn. Xe chạy cao tốc, trung bình hơn 100 km/h. Giá bằng tàu cao tốc nhưng thời gian lâu hơn một chút.
Xuống xe lại khá tiện. Bến xe khách, ga tàu Hồng Kiều và metro nằm chung trong một cụm giao thông lớn, ở giữa có cả khu outlet. Giá bán dễ chịu nên hai đứa ghé xem đồ, mua thêm áo khoác rồi mới về khách sạn.
Lần này tụi mình chuyển từ Lục Gia Chủy sang khu phố Nam Kinh, vẫn là Thượng Hải mà cảm giác đổi hẳn.
Lục Gia Chủy là một Thượng Hải dựng theo chiều thẳng đứng: đường rộng, cao ốc tài chính, những tòa nhà kính, mall lớn và skyline nhìn đâu cũng thấy tương lai. Đi ở đó có cảm giác thành phố rất mới, rất lớn và hơi lạnh lùng.
Qua bên Puxi, quanh phố Nam Kinh thì Thượng Hải lại nằm ngang ngay trước mắt: người đi bộ đông, cửa hàng san sát, biển hiệu sáng choang, đồ ăn, department store cũ lẫn brand mới nối nhau dọc phố. Nanjing Road vốn là một trong những phố mua sắm nổi tiếng nhất Trung Quốc, vừa có các cửa hàng bách hóa lâu đời, thương hiệu thời trang, đồ ăn truyền thống, vừa đặc biệt nhộn nhịp khi lên đèn. Đi tiếp về phía đông còn ra thẳng khu The Bund.
Khách sạn ở đây vì thế cũng cho cảm giác “trung tâm” hơn hẳn. Bước ra cửa là đồ ăn, cửa hàng và người qua lại liên tục, khác hẳn khoảng không rộng giữa những cao ốc bên Lục Gia Chủy.
Nhận phòng xong hai đứa lại lấy xe đạp đi một vòng qua phố đi bộ Nam Kinh. Hôm nay chưa định tham quan kỹ, chỉ muốn nhìn không khí một chút rồi đi ăn món nằm trong checklist: mì cua lông, thêm tiểu long bao.
Ăn xong lại tiếp tục đi bộ, ngó phố xá thêm một vòng rồi mới về nghỉ. Buổi sáng còn ở Ô Trấn yên tĩnh, buổi tối đã đứng giữa một trong những khu phố đông nhất Thượng Hải — đổi cảnh trong cùng một ngày khá thú vị.
Mất điện thoại rồi tìm lại được
Một buổi sáng hoảng vì mất điện thoại, rồi cả ngày được cứu bởi một việc rất bình thường: có người nhặt được và giữ giúp.
Hoạt động thực tế
Sau bữa sáng, phát hiện mất điện thoại; nhờ lễ tân liên lạc và nhận lại máy từ cặp vợ chồng trông bãi xe trước khi tiếp tục đi Dự Viên.
Đạp xe qua các khu phố cũ, dừng ở tòa nhà Vũ Khang, mua quà và mỹ phẩm rồi về khách sạn.
Đạp xe check in tòa Hải quan với tháp đồng hồ ở bến Thượng Hải về đêm
Sáng hai đứa ăn ngay gần khách sạn. Dù ở khu trung tâm nhưng hàng quán vẫn rất dễ chịu: sữa đậu nành, cơm rang, bánh tiêu, nhìn cũng chẳng khác bữa sáng Việt Nam là bao.
Ăn xong lấy xe đạp đi Dự Viên. Đang đi giữa đường thì phát hiện mất điện thoại. Trời ơi, vừa bao nhiêu hình đẹp, lại còn là cái điện thoại duy nhất của mình. Hai đứa ngẩn ngơ đạp vài vòng tìm xem có rơi đâu không rồi quay về khách sạn.
May trong máy có SIM Hồng Kông nên Zalo vẫn dùng được; SIM China Telecom lúc đó vào Zalo khá chập chờn. Mình mượn điện thoại bạn để gọi, rồi nhờ lễ tân nói chuyện với người đang giữ máy. Hóa ra một cặp vợ chồng lớn tuổi trông bãi xe gần hàng ăn sáng đã nhặt được.
Lấy lại được điện thoại mừng quá nên mình muốn gửi 300 tệ cảm ơn. Bạn lễ tân cứ bảo không cần, cũng không nên gửi nhiều như vậy. Cuối cùng mình vẫn gửi 200 tệ. Nghĩ sao cũng thấy quá may, chứ mất máy là mất luôn gần hết ảnh chuyến đi.
Quay lại kế hoạch thì lúc tới Dự Viên đã gần 12 giờ. Vé 30 tệ/người, mua thêm một ly CHAGEE 22 tệ. Buồn cười là trong tiệm lúc đó gần như nguyên một ekip người Việt đang loay hoay đặt nước; tụi mình còn đặt hộ vì các bạn chưa quen dùng Alipay.
Dự Viên đông nhưng vẫn đẹp theo kiểu rất chỉnh chu: hồ, đá, hành lang, mái cong và những khoảng sân nhỏ nối nhau. Ra khỏi vườn là khu phố cổ đông nghịt người và hàng quán. Đi một lát thì hai đứa bắt đầu chán, thôi về khách sạn nghỉ để chiều đi tiếp.
Chiều sang Tân Thiên Địa. Vừa tới đã thấy không khí mua sắm khác hẳn: cửa hàng đẹp, đồ lưu niệm và mỹ phẩm nhỏ nhỏ rất dễ mua làm quà. Mỗi món không lớn, nhưng gom lại thì tiền cũng không ít.
Ngay trong khu này là di tích Đại hội lần thứ nhất Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nhiều người đứng chụp hình nên hai đứa cũng tò mò vào xem rồi xếp hàng tham quan. Khu vực có khá nhiều công an, cảnh sát túc trực; không khí an ninh nghiêm hơn hẳn những khu mua sắm xung quanh. Di tích nằm tại 76 Xingye Road và gắn với Đại hội I năm 1921.
Từ Tân Thiên Địa, hai đứa tiếp tục đạp xe qua khu từng thuộc Tô giới Pháp. Đây mới là lúc mình thấy một Thượng Hải rất khác phía Lục Gia Chủy: ít cao ốc kính hơn, nhiều đường rợp cây, biệt thự cũ, nhà phố lâu đời và nhịp sống có vẻ chậm hơn.
Đúng giờ tan học, đi ngang một trường thấy ô tô phụ huynh xếp dài từ khá xa nhưng đường vẫn không quá hỗn loạn. Hai bên toàn Maybach, Audi, Lexus; vẫn có nhiều đứa trẻ tự đạp xe về. Nhìn quanh khu này cũng ít kiểu nhà riêng lẻ như ở Việt Nam, phần lớn là chung cư, apartment cũ hoặc các khu nhà kín sau hàng cây.
Tới Wukang Building thì bản thân tòa nhà không làm mình quá choáng bằng cảnh xung quanh: rất nhiều ekip chụp ảnh. Một tấm báo giá 50 tệ, mình trả còn 30. Họ kết nối máy ảnh với iPad, có sẵn workflow chỉnh màu, chụp xong xử lý rất nhanh rồi AirDrop thẳng qua iPhone. Cách làm gọn, nhanh mà ảnh ra đẹp, đáng học hơn kiểu chụp rồi in ảnh tại chỗ ở nhiều điểm du lịch. Wukang Building là công trình lịch sử hoàn thành năm 1924, nằm trong khu phố nổi tiếng với kiến trúc cũ của Thượng Hải.
Đi cả ngày cũng mệt rồi nên tụi mình gọi xe về khách sạn. Đúng giờ cao điểm ở trung tâm nên rất khó book, xe tới lâu, đèn đỏ nhiều và giá tăng gấp đôi gấp ba. Cách tính surge cũng chẳng khác Grab là mấy.
Tưởng vậy là xong ngày, nhưng 9 giờ đi ngủ thì hơi kỳ. Hai đứa lại lấy xe đạp ra The Bund. Ban đêm ở đây đông thanh niên, chỉ cần giơ điện thoại lên gần như góc nào cũng có ảnh đẹp. Hai đứa đã thấm lạnh mấy ngày nên người hơi mệt, vậy mà vẫn đi tới tận lúc dãy nhà ven sông bắt đầu tắt đèn mới chịu về.
Trong số đó dễ nhận nhất là Shanghai Customs House, tòa Hải quan với tháp đồng hồ lớn hoàn thành năm 1927, một trong những dấu mốc rất đặc trưng của The Bund.
Một ngày bắt đầu bằng màn mất điện thoại muốn đứng tim, nhưng cuối cùng lại làm được quá nhiều việc: Dự Viên, Tân Thiên Địa, Tô giới Pháp, Wukang Building rồi kết thúc ở The Bund.
Một ngày mưa lạnh ở Thượng Hải
Mưa làm lịch trình tách đôi: một người vào Bảo tàng Thượng Hải, một người đi ngân hàng; đến tối cả hai lại ướt lạnh trên xe đạp ở Hồng Khẩu.
Hoạt động thực tế
Hai người tách ra: một người vào Bảo tàng Thượng Hải ở Quảng trường Nhân Dân, người còn lại đi làm tài khoản ngân hàng.
Trú mưa trong trung tâm thương mại, mua thêm quần áo ấm rồi chuyển sang Magnotel ở Hồng Khẩu.
Mưa lớn trở lại khi hai đứa lấy xe đạp ra đi ở Hồng Khẩu, nhiệt độ chỉ khoảng 1–2°C.
Hôm nay trời mưa từ sáng, mà lại đúng ngày chuyển khách sạn. Hai đứa chia nhau làm việc: một người đi Bảo tàng Thượng Hải ở Quảng trường Nhân Dân, một người ra ngân hàng.
Vào bảo tàng cũng không phải cứ bước thẳng vào. Mình phải mang passport để xác minh, túi xách và đồ cá nhân đều đưa qua máy soi an ninh. Quy trình khá nghiêm nhưng nhanh và có trật tự, kiểu đã đi chơi ở Trung Quốc thì passport gần như nên để sẵn ở chỗ dễ lấy.
Bảo tàng Thượng Hải có gần 1,02 triệu hiện vật, nổi bật nhất là đồ đồng cổ, gốm sứ, thư pháp, hội họa, ngọc và đồ nội thất. Mình vốn thích mấy thứ này nên vào rồi có thể đứng xem rất lâu; không chỉ xem cổ vật mà còn nhìn được cách thẩm mỹ Trung Hoa thay đổi qua từng thời kỳ.
Trời mưa và lạnh nên trung tâm thương mại thành chỗ trú mưa luôn. Hai đứa mua thêm ít quần áo ấm rồi về trả phòng.
Tính ra ở Thượng Hải tụi mình đã ở qua ba vibe khá khác nhau: Lục Gia Chủy thì hiện đại, rộng và toàn cao ốc; khu phố Nam Kinh thì đông đúc, mua bán liên tục; còn lần này chuyển sang Hồng Khẩu, cảm giác đời thường và cũ hơn, ít khách du lịch hơn hẳn.
Xong việc, hai đứa về trả phòng rồi khệ nệ kéo vali xuống metro. Cũng may khách sạn khá gần ga nên đoạn kéo bộ không dài lắm.
Trên đường chuyển sang Hồng Khẩu, tụi mình còn cố ghé tìm một nơi trên mạng Việt Nam hay gọi là “Chợ Địa Ngục – Shanghai Underground Market”. Tên nghe ghê gớm nên tò mò lắm, tìm một hồi mới ra, hóa ra là khu AP Plaza nằm dưới ga Science and Technology Museum. Bên trong chủ yếu là quần áo, giày dép, túi xách và phụ kiện giá rẻ. Đi một vòng thì thấy cũng không đặc biệt như cái tên, nên hai đứa kéo vali đi tiếp.
Sau đó mới tiếp tục sang khách sạn Magnotel ở Hồng Khẩu.
Check-in xong thấy trời tạnh, hai đứa lại lấy xe đạp đi chơi. Ai ngờ vừa đi được một lúc thì mưa quay lại. Trời chỉ khoảng 1–2°C, vừa mưa vừa gió, lạnh tới mức chịu không nổi nên tụi mình chui vào Hongkou Longemont Mall còn gọi là Hongkou Plaza gần khách sạn trú chân và vẫn ráng làm một ly trà sữa. Xong tiện thể mua thêm mấy món quần áo ấm, vì lúc này mới thấy đồ mang theo vẫn chưa đủ chống lại kiểu mưa rét Thượng Hải.
Ngày này không có nhiều điểm check-in đẹp, nhưng lại cho mình thêm một phiên bản khác của Thượng Hải: sau Pudong hiện đại và trung tâm Nam Kinh sáng choang, vẫn còn những khu phố cũ, dân cư và nhịp sống bình thường hơn rất nhiều.
Đọc thêm: Chiêm ngưỡng cổ vật ở bảo tàng Thượng Hải.
Bảo tàng đóng cửa và một lối rẽ khác
Bảo tàng Khoa học đóng cửa, nhưng cú hụt ấy lại dẫn hai đứa đến cơ sở phía Đông của Bảo tàng Thượng Hải mà trước đó không hề tính tới.
Hoạt động thực tế
Bảo tàng Khoa học đang sửa chữa; hai đứa chuyển sang Taikoo Li Qiantan và tình cờ gặp cơ sở phía Đông của Bảo tàng Thượng Hải.
Ăn tại NANZUKA, ghé Lawson để có sức tiếp tục đi vòng quanh mall
Ghé Metro City và Tân Thiên Địa, rồi lang thang đến gần nửa đêm mới về khách sạn.
Sau ngày mưa, thời tiết bỗng đẹp hẳn. Kế hoạch là đến Bảo tàng Khoa học & Công nghệ Thượng Hải, nhưng đi xe buýt tới nơi mới biết bảo tàng vẫn đang đóng cửa sửa chữa. Một lịch trình có vẻ gãy ngay từ buổi sáng.
Trong lúc đứng đợi bus khá lâu, tụi mình gặp mấy ông bà cụ vừa đi tập thể dục về. Thấy hai đứa đứng đó, mọi người tưởng người Trung Quốc nên nói chuyện khí thế lắm. Mình có hiểu gì đâu nhưng cũng gật gù theo. Toàn các ông bà hơn 80 tuổi mà nhìn khỏe và nhanh nhẹn kinh khủng.
Bus đi một chặng khá dài mà chỉ 2 tệ. Tới khu bảo tàng mới biết đúng là chưa vào được, thế là hai đứa cứ lững thững đi bộ. Đi một lúc thì gặp Huamu Time Edition, rồi ngay gần đó lại thấy một nơi rất đông người. Hóa ra là Shanghai Museum East.
Hôm qua mình vừa đi Shanghai Museum ở Quảng trường Nhân Dân, nhưng cơ sở Đông này là một phiên bản hoàn toàn khác. Tòa bên People’s Square hiện thiên nhiều về triển lãm chuyên đề và giao lưu quốc tế; còn East Museum tập trung mạnh vào nghệ thuật cổ Trung Hoa, có 20 phòng trưng bày và không gian tương tác, với đồ đồng, gốm sứ, ngọc, thư pháp, hội họa, tiền cổ, con dấu...
Bên này đông hơn hẳn và rộng kinh khủng. Hôm đó nước mang theo cũng không được đem vào khu tham quan, bên trong muốn uống thì phải mua; đồ ăn mình thấy chỉ có vài quầy đồ khô. Quy định hiện tại của bảo tàng cũng chỉ cho ăn uống ở các khu dành riêng, không được ăn uống trong phòng trưng bày, hành lang hay sảnh. Chưa đi hết mà đúng kiểu muốn lã người
Tới lúc ra ngoài đã quá giờ ăn trưa từ lâu. Hai đứa qua khu NANZUKA gần đó kiếm đồ ăn, bữa trưa lúc này gần thành bữa chiều tối, ăn xong mới thấy sống lại.
Trên đường về, tụi mình đi tàu điện qua Xujiahui và lại phát hiện thêm một vibe khác của Thượng Hải. Khu này là một cụm thương mại lớn, có Grand Gateway 66, Metro City và nhiều mall nối quanh ga. Grand Gateway thiên về hàng hiệu quốc tế, còn Metro City dễ nhận nhất nhờ khối cầu lớn bên ngoài; buổi tối lên đèn nhìn rất nổi bật. Chính tuyến city walk của Xuhui cũng xếp Metro City và Grand Gateway 66 trong cùng một cụm chỉ vài kilomet.
Định từ đây bắt bus về khách sạn, nhưng đang đi lại nổi hứng xuống giữa đường quay lại Tân Thiên Địa. Vào Xintiandi Plaza đi thêm một vòng, rồi tất nhiên lại kết thúc bằng một ly trà sữa.
Ngày bắt đầu bằng một bảo tàng đóng cửa, nhưng cuối cùng lại thành một ngày lang thang qua Museum East, Xujiahui rồi Tân Thiên Địa. Đi sai kế hoạch mà lại lời thêm mấy chỗ.
Tạm biệt Thượng Hải bằng chuyến tàu đêm
Một bữa sáng ở quán gia đình Hồng Khẩu, hoa mới nở trong Công viên Lỗ Tấn và một đêm ngủ trên đường ray tới Bắc Kinh.
Hoạt động thực tế
Ăn sáng ở một quán gia đình nhỏ trong khu Hồng Khẩu, nơi ít khách du lịch hơn trung tâm.
Trả phòng, gửi hành lý, đạp xe ngắm hoa rồi mua thêm quần áo vì Bắc Kinh đang rất lạnh.
Ra ga, mua đồ ăn cho chặng dài và lên cabin soft sleeper để ngủ qua đêm.
Sau vụ trùng tên hôm trước, tên mình vẫn bị hệ thống đánh dấu nên không mua được chuyến tàu cao tốc khoảng 4 tiếng từ Thượng Hải đi Bắc Kinh, vé hạng cao hơn cũng không mua được. Cuối cùng chỉ còn phương án tàu đêm. Nghĩ theo hướng tích cực thì cũng hay: đi từ khoảng 9 giờ tối đến 5 giờ sáng, vừa di chuyển vừa ngủ, tiết kiệm luôn một đêm khách sạn.
Ngày cuối ở Thượng Hải vì thế gần như chẳng có kế hoạch gì. Tâm lý rất chill, chỉ đi dạo, ăn uống thong thả rồi tối mua đồ ăn mang lên tàu.
Sáng hai đứa tìm một quán gia đình nhỏ gần khách sạn ăn sáng. Đồ ăn rẻ, ngon, người nhà cùng nhau làm quán, nhìn rất bình yên. Gần khách sạn lại có campus Hongkou của Shanghai International Studies University nên ăn xong tụi mình lấy xe đạp đi vòng qua đó.
Đi tiếp một hồi lại va vào Công viên Lỗ Tấn. Công viên này trước đây là Hongkou Park, nay mang tên nhà văn Lỗ Tấn; trong công viên còn có mộ và bảo tàng về ông.
Nhưng sáng hôm đó hai đứa chẳng nghiên cứu lịch sử gì nhiều, chỉ thấy công viên đáng yêu quá. Trời vẫn lạnh mà các cô chú đã tập thể dục khí thế, người lớn tuổi đi bộ, khiêu vũ, vận động đầy năng lượng. Hoa bắt đầu nở khắp nơi, mèo thì tung tăng chạy dưới cây. Cuối đông mà cả công viên có cảm giác đang cố hết sức bước sang mùa xuân.
Chơi chán chê mới về khách sạn packing, trả phòng rồi gửi hành lý để tiếp tục rong ruổi.
Tụi mình đi xuống khu phố quanh North Sichuan Road, đoạn này sầm uất hơn, có cửa hàng và khu dân cư xen nhau. Đúng lúc Thượng Hải đang qua những ngày lạnh cuối cùng nên các shop đồ đông bắt đầu xả hàng. Hai đứa vô tình gặp một cửa hàng giảm giá, lại vừa nghe tin Bắc Kinh sắp có đợt lạnh cuối mùa xuống dưới 1°C, thế là mua thêm mấy món.
Không ngờ đây lại là một trong những quyết định đúng nhất chuyến đi. Mà nghĩ lại từ đầu tới giờ hình như mấy quyết định ngẫu hứng của tụi mình chưa có cái nào sai.
Mua đồ xong lại gặp một quán mì, ăn được tô mì cải chua mà tới giờ mình vẫn chấm số 1 Thượng Hải. Một ngày chẳng dự định gì mà toàn gặp những chuyện nhỏ nhỏ dễ thương.
Chiều quay lại khách sạn lấy hành lý rồi ra ga. Có thời gian trống thì tiếp tục lượn khu outlet ở Hồng Kiều, thành ra chờ tàu cũng chẳng buồn: mua cho mình chưa đủ còn tranh thủ mua hộ bạn.
Tối mua thêm đồ ăn, trái cây rồi lên tàu giường nằm. Cabin đẹp, giường êm hơn mình tưởng. Chuyến tàu đêm vốn là phương án bất đắc dĩ lại biến thành một cách khá hay để tiết kiệm ngân sách: ngủ một giấc trên tàu, sáng mở mắt ra đã là Bắc Kinh.
Tạm biệt Thượng Hải nhé.
Bắc Kinh và trận tuyết đầu tiên
Vừa xuống tàu ở Bắc Kinh đã gặp tuyết tại Thiên Đàn: trận tuyết cuối mùa và cũng là lần đầu mình nhìn thấy tuyết.
Hoạt động thực tế
Từ ga đi tàu điện về khách sạn trong khu Tiền Môn, nhận phòng rồi bắt đầu tham quan.
Tham quan Thiên Đàn đúng lúc tuyết bắt đầu rơi dày; đây là lần đầu mình nhìn thấy tuyết.
Buổi tối đi bộ quanh phố cổ Tiền Môn, qua các cửa hàng truyền thống và ăn tối ở Đại Sách Lan.
Nhưng chuyến tàu đêm lại dễ chịu hơn tưởng tượng. Toa tàu yên, chạy khá êm, bên trong ấm hơn hẳn ngoài trời. Nệm dày, chăn ấm, nằm xuống ngủ một giấc là tới Bắc Kinh. Phương án bất đắc dĩ vì không mua được tàu cao tốc cuối cùng lại thành cách tiết kiệm khá hay: vừa di chuyển, vừa tiết kiệm một đêm khách sạn.
Đi với nhau lâu ngày cũng có lúc cãi nhau, thành ra từ lúc lên tàu gần như chẳng chụp được tấm hình nào. Mãi tới khi xuống tàu mới bắt đầu có ảnh trở lại.
Sáng xuống Beijing Railway Station, lối đi nối luôn với metro. Tụi mình đi Line 2 thêm hai ga tới Tiền Môn rồi kéo vali về khách sạn.
Ra khỏi tàu điện là thấy Bắc Kinh khác Thượng Hải ngay. Thành phố có một màu xám xám, đường rộng, kiến trúc nặng và cổ hơn; đưa mắt nhìn quanh ắt sẽ gặp người mặc quân phục. Kèm thêm cái lạnh rét buốt miền Bắc, cảm giác đúng kiểu vừa bước sang một thế giới khác.
Khách sạn nằm ngay khu Tiền Môn, thuộc lõi phố cổ, khách du lịch rất đông. Khách sạn mình các phố Qianmen Street 200m, đi tí đến Đại Sách Lan, đi Thiên An Môn hay Thiên Đàn cũng thuận tiện. Phòng khoảng 1,3 triệu/đêm, tụi mình còn được nhận phòng sớm. Với vị trí và chất lượng như vậy mình thấy khá hợp lý; kiểu phòng này ở Việt Nam chắc cũng phải ngót 1,8–2,5 triệu.
Trời lạnh đến mức chỉ muốn nằm luôn trong phòng, nhưng may là hai đứa vẫn lết được ra ngoài. Lại còn thuê xe đạp đi một vòng phố phường rồi chạy thẳng tới Thiên Đàn.
Thiên Đàn là quần thể tế trời của các hoàng đế Minh – Thanh, nổi tiếng nhất với Điện Kỳ Niên mái tròn màu xanh. Toàn khu rất rộng, kiến trúc dựa nhiều trên quan niệm trời tròn – đất vuông của người xưa.
Tháng 3 vẫn là mùa thấp điểm. Vé vào công viên hôm mình đi là 10 tệ/người; vé combo vào thêm các điểm chính khoảng 28 tệ. Công viên mở từ khoảng 6:30, các khu tham quan chính mở từ 8:00 đến khoảng 17:00.
Đang đi thì tuyết bắt đầu rơi.
Lần đầu tiên trong đời mình thấy tuyết lại đúng ở Thiên Đàn. Ban đầu chỉ vài hạt, sau đó trắng dần cả khoảng sân. Lạnh buốt tay nhưng vui tới mức quên lạnh. Đến lúc ra khỏi khu Thiên Đàn thì tuyết cũng bắt đầu ngừng, đường phố ướt át như vừa có một trận mưa.
Ngay trước cổng chính Thiên Đàn tụi mình ghé mua bánh ở Wedomé. Bắc Kinh cũng rất phổ biến kiểu sữa chua truyền thống đựng trong hũ giấy, đặc, chua ngọt, cắm ống hút uống ngay tại chỗ. Trời lạnh mà vẫn phải thử cho biết.
Chiều về khách sạn nghỉ một chút, tối lại ra Tiền Môn và Đại Sách Lan đi bộ. Khu này mang đúng vibe Bắc Kinh cũ: gạch xám, cửa gỗ đỏ, biển hiệu lâu năm, xen giữa là hàng ăn và cửa hàng san sát.
Đi đâu mấy ngày lạnh này thì mì đúng là chân ái: nóng, no lâu, lại đủ năng lượng để tiếp tục đi bộ. Tụi mình ăn ngay Đại Sách Lan, giá không kiểu “chém khách du lịch” như mình tưởng. Món nào cũng niêm yết sẵn, nhìn giá rồi gọi thôi. May mà còn có mấy món áo quần mùa đông vừa mua ở Hồng Khẩu hôm trước phát huy tác dụng; không có tụi nó chắc hai đứa chết lạnh thật.
Cái tiện nhất vẫn là thanh toán. Từ cửa hàng lớn tới quán ăn nhỏ, mua một chai nước cũng quét mã được. Nhiều quán nhỏ xíu nhưng trên bàn vẫn có QR code: quét mã, xem menu, gọi món rồi thanh toán ngay trên Alipay, gần như chẳng cần gọi nhân viên.
Của hàng bạc có một cái ly “Mã đáo thành công” mình thích kinh khủng, đứng ngắm tới ngắm lui mãi. Giá 1.500 tệ. Thôi, thích thì thích chứ không mua.
Hôm nay đúng 16 tháng 2 âm lịch, trăng sáng quá. Đi dưới ánh trăng giữa phố cổ, gạch xám, nhà gỗ đỏ, cái lạnh vẫn buốt nhưng tự nhiên thấy Bắc Kinh có một vẻ rất riêng.
Xin chào Bắc Kinh.
Đọc thêm: Bắc Kinh: là một người trong ti tỉ con người.
Một ngày trên Vạn Lý Trường Thành
Hôm trước tuyết trắng Thiên Đàn, hôm sau trời nắng gắt trên Bát Đạt Lĩnh dù nhiệt độ vẫn chỉ quanh vài độ C.
Hoạt động thực tế
Đi xe buýt ra Bát Đạt Lĩnh, mua vé, dùng cáp treo và dành phần lớn ngày đi trên Vạn Lý Trường Thành.
Quay lại trung tâm bằng tàu điện, đi bộ qua Đông Giao Dân Hạng rồi ghé Vương Phủ Tỉnh.
Kết thúc ngày bằng một bữa thịt nướng nóng gần nơi ở.
Sáng vẫn tiếp tục công cuộc thử món Bắc Kinh. Giữa rất nhiều món ngon thì tụi mình dính ngay 豆汁 – douzhi, nước đậu xanh lên men nổi tiếng của người Bắc Kinh. Người địa phương thường uống cùng bánh vòng chiên và rau muối, nhưng với mình thì mùi chua lên men đúng kiểu “thúi muốn ói”. Thử cho biết xong là coi như bỏ luôn bữa sáng, thành ra đi Vạn Lý Trường Thành với cái bụng hơi đói.
Từ Tiền Môn có nhiều cách đi Bát Đạt Lĩnh: tàu cao tốc, metro nối bus công cộng hoặc xe du lịch chạy thẳng. Tụi mình chọn phương án đơn giản nhất là xe khách du lịch khứ hồi từ Tiền Môn, 80 tệ/người, hai đứa 160 tệ. Tuyến này chạy thẳng tới Bát Đạt Lĩnh, không phải đổi xe. Mức 80 tệ khứ hồi là giá chuẩn rồi (đã trả giá mà không được).
Cô hướng dẫn vừa thu vé vừa thuyết minh. Tất nhiên tụi mình nghe chẳng hiểu bao nhiêu, chỉ bập bẹ được vài ý. Nhưng có một câu đại khái mình hiểu được: đã tới Vạn Lý Trường Thành thì nên dành sức để đi và nhìn ngắm trên thành, đừng tiêu hết sức chỉ để leo từ dưới lên. Và cô ấy bán vé cáp treo khứ hồi cho cả xe, trừ 2 đứa mình. Chần chừ mãi, xuống xe rồi vẫn còn suy nghĩ, cuối cùng lại quay lại mua. Hai vé khứ hồi hết 288 tệ.
Trước khu cáp treo hôm đó còn có màn trình diễn quân lính cổ, khá hợp không khí của một nơi từng là tuyến phòng thủ quan trọng phía bắc Bắc Kinh. Bát Đạt Lĩnh là một trong những đoạn nổi tiếng và được mở cửa du lịch sớm nhất của Vạn Lý Trường Thành; tháng 3 vẫn thuộc mùa thấp điểm, vé vào cửa 35 tệ/người.
Hôm qua Bắc Kinh còn có trận tuyết cuối mùa, hôm nay trời đã nắng gắt nhưng nhiệt độ chỉ khoảng 3°C. Kiểu rét khô, trời trong và có nắng nhưng không khí vẫn lạnh buốt. Gió trên thành càng làm cảm giác lạnh rõ hơn.
Lúc lên tới nơi mới hiểu lời cô hướng dẫn. Không cần phải leo từ chân núi, chỉ riêng những bậc thành dốc lên dốc xuống đã đủ đuối. Bát Đạt Lĩnh không cao tới mức gây thiếu oxy kiểu cao nguyên; cảm giác hụt hơi chủ yếu do leo dốc liên tục, trời lạnh, gió mạnh và hôm đó mình còn đang đói.
Nhưng đứng trên thành thì cảm xúc rất khó tả. Những đoạn tường cứ nối nhau qua hết sườn núi này tới sườn núi khác, nhìn bằng mắt khác hoàn toàn nhìn trong ảnh. Hai đứa đi hết chỗ này sang chỗ kia, chụp đủ mọi góc mới chịu.
Trên thành còn có khá nhiều mèo. Trời rét thế này mà không hiểu tụi nó sống qua mùa đông kiểu gì, vẫn cứ nằm phơi nắng hoặc chạy quanh mấy đoạn tường đá.
Tụi mình ở Bát Đạt Lĩnh khoảng 2–3 tiếng. Cộng gần hai tiếng xe cả đi lẫn về thì chuyến này chiếm khoảng nửa ngày là vừa. Chiều về gặp kẹt xe, ngồi xe lâu lại thêm phanh thắng liên tục nên người hơi mệt.
Xe trả gần khu Thiên An Môn. Hai đứa chưa muốn về khách sạn nên lại đi bộ loanh quanh. Hoàng hôn Bắc Kinh hôm đó đẹp quá, hay chắc tại lòng người sau khi vừa hoàn thành được một mục trong checklist.
Từ đây tụi mình đi qua Đông Giao Dân Hạng. Đây từng là khu ngoại giao của Bắc Kinh, nên dọc phố còn nhiều công trình mang phong cách phương Tây, khác hẳn hutong truyền thống. Sau năm 1901 nơi này trở thành khu sứ quán và hiện nhiều công trình cũ vẫn được bảo tồn.
Đi tiếp tới Vương Phủ Tỉnh, một trong những khu thương mại nổi tiếng của Bắc Kinh. Lúc này chẳng còn mục tiêu lớn gì nữa, hai đứa cứ đi dạo, ngó cửa hàng rồi làm một cây kem Mixue.
Tối quay lại khu Tiền Môn ăn thịt cừu. Ăn thì cũng ổn, không tới mức làm mình nhớ mãi. Bù lại thử thêm một món rất hợp trời lạnh là lê nướng/hầm với đường phèn, nguyên quả lê được làm nóng cho mềm, ngọt và thơm, cầm trên tay lúc trời rét khá dễ chịu.
Một ngày bắt đầu bằng bát douzhi khiến bụng muốn đình công, rồi đứng trên Vạn Lý Trường Thành dưới nắng 3°C, cuối cùng lại lang thang từ Thiên An Môn qua Đông Giao Dân Hạng tới Vương Phủ Tỉnh.
Đi nhiều, đói nhiều, lạnh nhiều, nhưng đáng.
Di Hòa Viên và buổi chiều đi lạc nhịp
Sau Bát Đạt Lĩnh, Di Hòa Viên cho chân một nhịp chậm hơn: hồ rộng, những mái cung điện và một buổi chiều lỡ mất Phủ Thân Vương.
Hoạt động thực tế
Dành buổi sáng và đầu chiều đi quanh hồ, các hành lang và cụm kiến trúc trong Di Hòa Viên.
Đến sau 16:00 nên không còn kịp vào Phủ Thân Vương; đổi sang đi Thập Sát Hải, ăn vặt và uống Mixue.
Ăn tối rồi đi bộ về khu Tiền Môn, kết thúc một ngày có nhịp chậm hơn.
Sau một ngày leo lên leo xuống ở Vạn Lý Trường Thành, hôm nay tụi mình chọn lịch nhẹ hơn. Ăn sáng xong đi tàu điện tới Di Hòa Viên.
Di Hòa Viên rộng hơn mình tưởng rất nhiều. Đây vốn là vườn hoàng gia của nhà Thanh, diện tích hơn 3 km² mà khoảng ba phần tư là mặt nước. Phần chính xoay quanh hồ Côn Minh và Vạn Thọ Sơn, nên đi ở đây không có cảm giác đang tham quan một cung điện đơn lẻ mà giống đi giữa cả một khu cảnh quan lớn.
Tháng 3 vẫn là mùa thấp điểm, vé vào cổng 20 tệ/người; vé combo 50 tệ nếu muốn vào thêm các khu thu phí riêng. Tụi mình mua vé cơ bản (dĩ nhiên ròi).
Không khí hôm nay cũng dịu hơn mấy hôm trước. Cứ đi quanh hồ, qua những mái cung điện, hành lang và khoảng sân, không cần quá vội. Di Hòa Viên đúng kiểu nơi có thể dành nửa ngày, thậm chí cả ngày nếu muốn đi hết. Mùa thấp điểm công viên mở từ 6:30 đến 19:00; các điểm tham quan riêng thường đóng sớm hơn, khoảng 17:00.
Rời Di Hòa Viên, kế hoạch tiếp theo là Phủ Thân Vương. Nhưng hai đứa lại tới sau 4 giờ chiều, lúc này gần như không còn kịp vào. Phủ mở tới 17:00 nhưng ngừng bán vé từ khoảng 16:10.
Thôi thì không cố nữa. Hai đứa mua đồ ăn vặt, thêm Mixue rồi chuyển sang đi bộ quanh Thập Sát Hải.
Thập Sát Hải không phải tên của một cái hồ mà là nguyên cụm 3 hồ: Tiền Hải, Hậu Hải và Tây Hải. Từ thời nhà Nguyên, khu này từng gắn với tuyến Đại Vận Hà và là nơi hàng hóa từ phía nam đi vào Bắc Kinh; về sau xung quanh mọc lên phủ đệ, hutong, hàng quán và khu dân cư. Bây giờ vẫn còn khá nhiều lớp Bắc Kinh cũ nằm ngay cạnh mặt hồ.
Tụi mình cứ đi từ Tiền Hải sang Hậu Hải rồi Tây Hải, chẳng còn mục tiêu phải check-in cho đủ nữa. Sau mấy ngày lịch trình dày đặc, một buổi chiều chỉ đi quanh hồ, ăn vặt rồi ngó phố phường lại thấy khá dễ chịu.
Từ Hậu Hải hai đứa quyết định đi bộ luôn về Tiền Môn. Quãng đường cũng không ngắn, nhưng đi kiểu này mới thấy Bắc Kinh thay đổi từng đoạn: từ mặt hồ, những con ngõ cổ hutong với nhà thấp và tường gạch xám, qua các khu dân cư cũ rồi dần trở lại vùng phố cổ đông khách.
Về tới gần khách sạn thì ăn tối rồi nghỉ.
Ngày hôm nay không có biến cố lớn, cũng chẳng có điểm nào làm mình choáng như Vạn Lý Trường Thành. Chỉ là Di Hòa Viên, một lần tới muộn Phủ Thân Vương, rồi đi hết ba hồ của Thập Sát Hải.
Nhưng sau những ngày chạy lịch, đôi khi một ngày như vậy lại vừa đủ.
Tử Cấm Thành rồi sang một Bắc Kinh khác
Buổi sáng ở trung tâm quyền lực cũ của Tử Cấm Thành; buổi tối đã đạp xe giữa Tam Lý Đồn, một Bắc Kinh có nhịp hoàn toàn khác.
Hoạt động thực tế
Dành buổi sáng và đầu chiều cho Cố Cung, dùng máy thuyết minh và đi bộ qua các trục sân, điện chính.
Rời khu Tiền Môn, chuyển nơi ở sang Tam Lý Đồn rồi lấy xe đạp đi quanh khu hiện đại.
Ăn xiên, xúc xích và uống sữa đậu nành trước khi về khách sạn.
Hôm nay xác định đi Cố Cung gần như cả ngày, nên sáng tụi mình trả phòng sớm, gửi hành lý rồi đạp xe từ khu Tiền Môn tới Thiên An Môn. Quãng đường khoảng 3 km, tới khu trung tâm thì gửi xe rồi đi bộ qua các lớp kiểm soát để vào cửa Ngọ Môn.
Vé Tử Cấm Thành phải mua trước, không có chuyện tới cổng rồi mới mua. Vé mở bán trước 7 ngày; tháng 3 vẫn là mùa thấp điểm nên giá 40 tệ/người, khách nước ngoài nhập thông tin passport khi đặt. Hôm đó xếp hàng khá lâu, qua nhiều lớp kiểm tra an ninh mới vào được.
Cây gậy selfie của mình hơi to so với loại dùng cho điện thoại nên bị giữ lại hỏi khá kỹ. Cuối cùng vẫn được mang theo nhưng bị nhắc không lấy ra sử dụng. Cảm giác “1 m² mười cảnh sát” ở khu này đúng là không quá lời; người đông, lực lượng an ninh cũng dày nhưng mọi thứ vẫn rất quy củ.
Vừa vào trong lại gặp một đội hình quân nhân đi qua, phía trước thì dòng khách nối dài không dứt. Trời đã nắng gắt hơn mấy hôm đầu, nhiệt độ lên khoảng 6–10°C nên đi giữa những khoảng sân rộng cũng dễ chịu hơn, dù vẫn còn lạnh.
Tử Cấm Thành là hoàng cung của 24 hoàng đế nhà Minh và Thanh, xây từ đầu thế kỷ XV. Đi từ Ngọ Môn vào là hết lớp sân này tới lớp điện khác, tường đỏ, mái vàng kéo dài theo trục nam – bắc. Nhìn ảnh thì đẹp, đi thực tế mới thấy quy mô của nó lớn tới mức nào.
Tụi mình thuê máy thuyết minh tiếng Anh để vừa đi vừa nghe. Cứ thế lang thang gần như tới lúc người ta chuẩn bị đóng cổng mới chịu ra. Đến lúc đó thì đôi chân đúng nghĩa rã rời.
Nhưng hôm nay còn một nhiệm vụ nữa: chuyển khách sạn.
Chập choạng tối, tụi mình quay lại Tiền Môn lấy hành lý rồi chuyển sang M Hotel Meridon ở khu Tuanjiehu – Sanlitun, quận Chaoyang.
Cảm giác đổi hẳn một Bắc Kinh khác. Tiền Môn là gạch xám, biển hiệu cũ, phố đi bộ và những cửa hàng lâu năm; còn phía Sanlitun hiện đại hơn, nhiều khu dân cư, nhà hàng, quán cà phê và đời sống trẻ, ít cảm giác phố cổ và khách du lịch hơn.
Nghỉ một chút rồi hai đứa lại lấy xe đạp, đạp thêm vài kilomet vào lõi thương mại Sanlitun. Càng tới gần Taikoo Li thì không khí càng sôi động: mall, flagship store, quán ăn và cửa hàng thời trang nối nhau thành cả một cụm lớn. Bosideng Peak Concept Store với mặt tiền núi băng rất nổi, Taikoo Li lại chia thành nhiều block, còn có cầu bộ hành nối sang khu West.
Sáng còn đứng giữa Tử Cấm Thành, tối đã đạp xe giữa một Sanlitun sáng choang và đầy người trẻ. Cùng là Bắc Kinh mà hai nhịp sống khác nhau hoàn toàn.
Tới khuya đường bắt đầu vắng thì cơn đói mới ập đến.
Hai đứa gặp một quầy ăn nhỏ đang chuẩn bị dọn. Anh chủ vẫn nhận tụi mình là khách cuối cùng. Hai bên chẳng nói được với nhau bao nhiêu, cứ chỉ món trên bảng rồi chỉ số lượng, vậy mà vẫn gọi được đủ thứ.
Quầy bán bánh trứng, jianbing, bánh áp chảo, mì lạnh… phần lớn chỉ khoảng 6–9 tệ; trứng trà còn có 1,5 tệ/quả. So với khu Tiền Môn thì giá mềm hơn hẳn.
Mình lấy thêm sữa đậu nành nóng. Một bữa khuya chẳng có gì cầu kỳ nhưng sau cả ngày đi bộ lại thấy ngon kinh khủng. Anh chủ bán xong cho hai đứa thì cũng bắt đầu dọn hàng.
Đêm đầu tiên rời khu phố cổ, Bắc Kinh bỗng yên hơn hẳn. Không còn ánh đèn Tiền Môn và dòng khách du lịch ngay trước cửa, hơi hụt một nhịp.
Nhưng có cốc sữa đậu nành nóng trong tay thì cũng thấy ấm lòng.
Không biết ngày mai Bắc Kinh sẽ cho mình gặp gì nữa.
Một ngày thả lỏng giữa Bắc Kinh hiện đại
Một ngày không cố tạo cao trào: ăn sáng, đạp xe qua CBD, nhìn trung tâm thương mại như một phần của thành phố rồi tối về với mấy chú mèo ở khách sạn.
Hoạt động thực tế
Ăn sáng rồi đạp xe qua khu trung tâm, đi ngang CCTV Headquarters và các cụm văn phòng, thương mại.
Đi bộ qua các trung tâm thương mại và công trình hiện đại, ghé Parkview Green, SOHO, Vương Phủ Tỉnh và M-Plaza.
Ăn mì ở quán nhỏ, đạp xe về và kết thúc ngày với những chú mèo ở khách sạn.
Sau mấy ngày chạy hết điểm lớn, hôm nay tụi mình gần như không có kế hoạch. Sáng từ khách sạn gần ga Tuanjiehu, sát khu Sanlitun, hai đứa xuống ăn mì cải chua với sữa đậu nành rồi lấy xe đạp rong ruổi về phía CBD Bắc Kinh.
Càng đi về phía Guomao, cảnh quan càng đổi: đường rộng, cao ốc kính, văn phòng và trung tâm thương mại nối nhau. Đi ngang khu trụ sở CCTV rồi tới China World Mall, đúng kiểu một Bắc Kinh hoàn toàn khác Tiền Môn hay Cố Cung.
China World Mall rất lớn, hàng hiệu, nhà hàng và café đủ cả. Tụi mình ghé MANNER Coffee nghỉ một chút. Vô tình còn gặp khu GAGGENAU làm như một góc rừng với cây, gỗ và lửa trại giả. Sau mới biết đúng đợt mình đi, GAGGENAU vừa khai trương cửa hàng Bắc Kinh tại đây ngày hôm trước, còn dựng luôn pop-up theo concept Black Forest. Đi không tính toán mà lại trúng đúng dịp.
Rời China World Mall, hai đứa tiếp tục đạp xe không theo tuyến cố định. Đi tới Zhongjun World City – FUNWORLD thì khu tụi mình định vào hôm đó lại đóng, thế là thôi, cứ đi tiếp.
Mà đi tiếp mới thấy khu CBD này đúng kiểu mall nối mall. Gần đó có Shangdu SOHO, rồi Shimao Tianjie – The Place, xung quanh chen nhau giữa cao ốc văn phòng, nhà hàng, café và plaza. Chẳng cần tìm điểm check-in, cứ rẽ thêm một con đường lại gặp một khu thương mại khác.
Hai đứa tiếp tục qua Parkview Green Fangcaodi. Chỗ này thú vị hơn mall bình thường vì bên trong có rất nhiều tác phẩm nghệ thuật và installation, kiến trúc cũng khá lạ. Đi mua sắm mà có cảm giác đang lượn trong một gallery lớn.
Hôm nay chủ yếu dùng xe đạp để nhìn thành phố: lúc giữa cao ốc văn phòng, lúc chui vào mall, lúc đứng ở một giao lộ lớn nhìn dòng người tan sở.
Tới đây mới thấy Bắc Kinh hiện đại cũng có nhiều lớp. Sanlitun thiên về thời trang, giới trẻ và nightlife; còn Guomao – CBD lại mang cảm giác của một thành phố công việc hơn: trụ sở doanh nghiệp, cao ốc, khách sạn và những mall lớn trải rộng cả một vùng. Tụi mình còn đi dần về phía Wangfujing – Vương Phủ Tỉnh, nhưng hôm nay không có mục tiêu phải check-in cho đủ.
Tối lại quay về quầy nhỏ của anh chủ hôm trước. Ăn mì, bánh rồi uống sữa, giá vẫn dễ chịu như cũ. Đi cả ngày giữa những trung tâm thương mại hào nhoáng, cuối cùng bữa mình thấy ngon lại vẫn là một quán nhỏ ven đường.
Đạp xe về khách sạn, gặp mấy chú mèo đẹp nằm quanh đó là tự nhiên hết muốn đi đâu nữa.
Không có Vạn Lý Trường Thành, không có Cố Cung, cũng chẳng có một điểm bắt buộc phải hoàn thành. Chỉ là một ngày đạp xe qua Bắc Kinh, rẽ đâu đi đó. Một ngày như vậy lại vừa đẹp.
Đọc thêm: Chạy bộ dưới cái lạnh 3 độ ở Bắc Kinh.
Hoa đào buổi sáng và chuyến bay về nhà
Một công viên không nằm trong kế hoạch, hoa đào nở khắp nơi, rồi từ Bắc Kinh ra sân bay, quá cảnh Ma Cao và bay đêm về Đà Nẵng.
Hoạt động thực tế
Ăn sáng rồi đi Công viên Triều Dương, đạp xe và ngắm hoa đào trong buổi sáng cuối ở Bắc Kinh.
Quay lại Taikoo Li, uống Heytea và mua nốt vài món trước khi lấy hành lý.
Đi Didi ra sân bay, ăn tại sân bay, bay quá cảnh Ma Cao rồi nối chuyến về Đà Nẵng.
Không có hoạt động tham quan tại Ma Cao.Sáng cuối cùng ở Bắc Kinh, tụi mình vẫn chưa muốn kết thúc chuyến đi sớm. Ăn sáng xong, hai đứa lấy xe đạp chạy sang Chaoyang Park - Công viên Triều Dương. Công viên chỉ cách khu Tuanjiehu chỗ tụi mình ở khoảng hơn 1 km nên đi rất nhanh.
Ban đầu cũng chẳng kỳ vọng gì nhiều, chỉ nghĩ còn buổi sáng thì kiếm chỗ nào gần gần đi dạo. Ai ngờ đây lại thành một trong những đoạn mình thích nhất của ngày cuối.
Chaoyang Park rất rộng. Cứ đạp xe, thấy chỗ nào đẹp thì dừng. Lúc Bắc Kinh bắt đầu vào xuân, hoa đào nở khá nhiều, trời lại sáng và dễ chịu hơn hẳn những ngày rét trước đó. Hai đứa cứ thế chụp hết cây này tới cây khác, thành ra một nơi hoàn toàn không nằm trong kế hoạch lại cho ra cả đống ảnh đẹp.
Bổi sáng cuối cùng ở Thượng Hải hay Bắc Kinh, chẳng có cung điện hay danh thắng nổi tiếng nào. Chỉ có công viên, xe đạp và hoa.
Gần trưa tụi mình mới quay về khách sạn trả phòng. Hành lý đóng xong thì gửi lại ở khách sạn, chứ vẫn chưa chịu ra sân bay.
Hai đứa lại đi chơi tiếp.
Lần này quay về khu Sanlitun – Taikoo Li, giờ chỉ dạo và uống HEYTEA rồi đi loanh quanh. Sanlitun lúc này cũng đã quen hơn nhiều so với buổi đầu chuyển tới đây. Mấy hôm trước còn phải nhìn bản đồ xem Taikoo Li nằm hướng nào, giờ thì cứ đi bộ, đạp xe, rẽ qua mấy block thương mại như một khu mình đã ở lâu rồi.
Có lẽ đây là cảm giác mình thích nhất khi ở một thành phố đủ nhiều ngày: từ một nơi hoàn toàn xa lạ, tới lúc sắp đi lại bắt đầu thấy quen.
Chiều hai đứa mới quay lại khách sạn lấy hành lý. Trước khi đi còn tranh thủ chào mấy chú mèo đã gặp suốt mấy ngày ở đây. Nhân viên khách sạn còn tặng một món quà nhỏ. Không phải thứ gì lớn, nhưng tự nhiên đúng lúc chuẩn bị kéo vali đi lại thấy hơi bịn rịn.
Chặng về transit ở Macau. Tụi mình chỉ ở trong khu quá cảnh, không ra ngoài. Sân bay không lớn, đồ ăn khá đắt mà lựa chọn cũng chẳng nhiều, nên phần Macau lần này thực chất chỉ là ngồi đợi chuyến bay tiếp theo.
Một cái kết khá đẹp cho chuyến đi này: tới những giờ cuối cùng ở Trung Quốc, tụi mình vẫn còn đang rong ruổi.
Chi phí thực tế
Ngân sách thực tế.
Lần đầu tiên ngồi làm kế hoạch cho 1 trips dài và dày như này đang cho mình một chuyến đi với một bộ khung đủ chắc để hai đứa có thể lên đường dù chẳng biết tiếng Trung. Nhưng những thứ mình nhớ lâu nhất lại toàn nằm ngoài kế hoạch: chiếc điện thoại được người lạ giữ giúp, một bảo tàng đóng cửa dẫn sang một bảo tàng khác, trận tuyết ở Thiên Đàn, rồi hoa đào - hoa mận trong buổi sáng thong dong không trong kế hoạch.
Ngồi ở sân bay Ma Cao chờ chuyến bay về Đà Nẵng, 15 ngày bỗng vừa dài vừa ngắn. Mình đi theo một lịch trình đã chuẩn bị sẵn, nhưng thứ mang về lại là một hành trình khác, và cũng vì vậy mà thật hơn, đáng nhớ hơn.


Reader notes
Cùng trò chuyện.
Một khoảng nhỏ để để lại suy nghĩ sau khi đọc.